Συνοπτικά η Ιστορία του Εικοσιένα από το Βιβλίο της Αθηνάς Κακούρη "1821 Η Αρχή που δεν Ολοκληρώθηκε" (Δημήτριος Στεργίου Καψάλης, αφιέρωμα στον πρόγονό μου Σαρακατσάνο Χρήστο Καψάλη που ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη στο Μεσολόγγι)

 

cv13Συνοπτικά η Ιστορία του Εικοσιένα από το Βιβλίο της Αθηνάς Κακούρη "1821 Η Αρχή που δεν Ολοκληρώθηκε" (Δημήτριος Στεργίου Καψάλης, αφιέρωμα στον πρόγονό μου Σαρακατσάνο Χρήστο Καψάλη που ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη στο Μεσολόγγι).

 

Συνοπτικά η Ιστορία του Εικοσιένα

από το Βιβλίο της Αθηνάς Κακούρη "1821 Η Αρχή που δεν Ολοκληρώθηκε"

(Δημήτριος Στεργίου Καψάλης,

αφιέρωμα στον πρόγονό μου Σαρακατσάνο Χρήστο Καψάλη

που ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη στο Μεσολόγγι)

"Οι Μεγάλες Δυνάμεις επέτρεψαν στην Ελλάδα να ξαναγεννηθεί με τον όρο όμως ότι θα ήταν τόσο μικρή και αδύνατη ώστε να μην μπορεί να μεγαλώσει ούτε σχεδόν να ζήσει" Φρανσουά Γκιζώ -Γάλλος Ιστορικός Πολιτικός.

Η ιστορία είναι η αμφίδρομη διασύνδεση του παρελθόντος με το παρόν και οι πρώτοι που μίλησαν την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα 4000 χρόνια πριν ήταν οι Μυκηναίοι.

Εγώ Ρωμηός Γεννήθηκα Ρωμηός θε να Πεθάνω

Το 1822 το Ελληνικό Κράτος κήρυξε την πολιτική του ύπαρξη και ανεξαρτησία ένα χρόνο μετά την Επανάσταση του ‘21 που κράτησε οκτώμισι χρόνια.

Το Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος από το 1204 είχε ήδη αδυνατήσει πολύ και μια Σταυροφορία με Αρχηγό τον Βενετό Δόγη Δάνδολο λεηλάτησε την Κωνσταντινούπολη και έστειλε χιλιάδες έργα τέχνης στη Βενετία. Βέβαια οι Βυζαντινοί δεν είχαν ξεχάσει ποτέ τη Δυτική αρπακτικότητα. Έκτοτε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία έφθινε, φθορά που συνεχίστηκε τα τελευταία Πενήντα χρόνια με τη Δυναστεία των Παλαιολόγων και έτσι φθίνοντας τους έμεινε μόνο η Βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη.

Από τον 11ο αιώνα οι Τούρκοι, νομαδικός λαός, κατέβηκαν από τα βουνά της Ασίας και το 1453 κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη.

Οι Έλληνες είχαν μια γλώσσα, την Ελληνική και μια Θρησκεία, την Ορθοδοξία.

Οι Τούρκοι είχαν γλώσσα την Τουρκική, Κράμα Τουρκικών, Αραβικών και Περσικών και πίστη στον Προφήτη Μωάμεθ, το Ισλάμ. Αρχικά ο Σουλτάνος Σελήμ ο Β’ σκέφτηκε τον εξισλαμισμό των Ελλήνων, αλλά η έλλειψη πόρων τον σταμάτησε και στράφηκε στη δημιουργία της γενιάς των Γενιτσάρων. Αρχικά η ανάδειξη Σουλτάνου από μια οικογένεια σήμαινε σφάξιμο όλων των αδελφών του αλλά στη συνέχεια υποχρέωναν τα αδέλφια να ζουν περιορισμένα σε παλάτια.

Οι Έλληνες καταπιεζόμενοι από τους Τούρκους έβγαιναν στο κλαρί και ζούσαν με κλεψιές "Κλέφτες". Οι Τούρκοι για την αστυνόμευση της υπαίθρου εξόπλιζαν Ρωμιούς που τους ονόμαζαν "Αρματωλούς" οι οποίοι δεν ανήκαν στον Τουρκικό Τακτικό Στρατό. Οι Κλέφτες πληρωνόταν με τα λάφυρα και οι Αρματωλοί είχαν μισθό. Πολλές φορές ικανοί κλέφτες γίνονταν Αρματωλοί και Αρματωλοί ξεσηκώνονταν και γίνονταν Κλέφτες. Ο Κολοκοτρώνης ήταν και Κλέφτης και Αρματωλός. Τα Καπετανάτα είχαν Αρχηγό που τον διαδεχόταν ο υιός του, όχι ο πρώτος αλλά ο ικανότερος. Στις μάχες έκοβαν τα κεφάλια των τραυματισμένων για να μην πέσουν στα χέρια των Τούρκων. Οι Έλληνες μορφώνονταν και εμπορεύονταν με τη Ρωσία το Βουκουρέστι, τη Γερμανία, την Ευρώπη, διαθέτοντας ισχυρό εμπορικό στόλο. Οι κοινωνίες των Ρωμηών αναδείκνυαν μέσα από τις ισχυρές τους οικογένειες τους Προεστούς (στα Τουρκικά Κοτζαμπάσηδες). Οι Φαναριώτες ήταν πλούσιοι και ισχυροί Ρωμηοί με σημαντικές θέσεις και εκτός Ελλάδος (Μολδαβία, Βλαχία κ.α.). Κανένας Ρωμηός στην Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε τη ζωή του σίγουρη.

Οι Τούρκοι όρισαν επικεφαλής των Ορθοδόξων τον Πατριάρχη, από τον Πρώτο Σουλτάνο τον Πορθητή που όρισε τον Πρώτο Πατριάρχη Γεννάδιο Σχολάριο (Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως). Οι Ρωμηοί δεν έζησαν ως άμορφη μάζα σκλαβωμένοι, είχαν την Ορθοδοξία και τη γλώσσα που τους δίδασκαν να αντιστέκονται στον εκτουρκισμό.

Ανακατατάξεις στην Ευρώπη-7νησος Πολιτεία-Τι Προηγήθηκε του ‘21.

Την ακοίμητη διάθεση των Ρωμηών για ελευθερία την εκμεταλλεύτηκαν διάφορες δυνάμεις. Η Αυτοκράτειρα της Ρωσίας Μεγάλη Αικατερίνη το 1770 στέλνει στη Μάνη τον έμπιστό της Ορλώφ προσβλέποντας στα οικονομικά οφέλη μιας νίκης. Οι Τούρκοι έστειλαν τους Τουρκαλβανούς και κατέστειλαν την επανάσταση των Ελλήνων, έτσι οι Τουρκαλβανοί εγκατεστάθησαν ζώντας με πλιάτσικο και κλοπές παρά τις εντολές του Σουλτάνου να αποσυρθούν. Τότε ο Σουλτάνος έδωσε εντολή στους Ραγιάδες να τους εξοντώσουν, έστειλε τον Καπουδάν Πασά να τους διαλύσει και όρισε δέκα γρόσια τιμή για κάθε κεφάλι Αλβανού.

Στη μεγάλη ακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας 15ο-16ο αιώνα ο Ρωμηός βίωνε σχετικά καλά σε σχέση με τα υπόλοιπα υπόδουλα κράτη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Αναγέννηση στην Ευρώπη έφερε πάλι στο φως την Αρχαία Ελλάδα και την πνευματική και πολιτιστική της προσφορά.

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία έμεινε στάσιμη αλλά η Ευρώπη μπήκε σε τροχιά αλλαγής και το 1789 ξεσπά η Γαλλική Επανάσταση. Τη Γαλλία σώζει από τη διάλυση ο κοντός Κορσικανός Ναπολέων Βοναπάρτης που με την πρώτη του επίθεση στην Ιταλία καταλαμβάνει τη Βενετία που του παραδίδεται μαζί με τα Ιόνια νησιά.

Τα 7νησα είχαν ζήσει επί τρεις αιώνες περίπου με Βενετούς "Προβλεπτές" εκτός Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά το 1718 οι Βενετοί με τη Συνθήκη του Πασσάροβιτς αναγκάζονται να παραδώσουν στους Οθωμανούς τα κάστρα της Ηπείρου και των 7νήσων μέχρι που ήρθε ο Ναπολέων. Οι Βενετοί για αντιπερισπασμό κατά των Τούρκων ενίσχυαν τους Σουλιώτες στον αγώνα τους. Τα 7νησα ήταν για τον Έλληνα μια δικλείδα ασφαλείας αφού οι Δόγηδες δεν έκαναν αποκεφαλισμούς. Οικογένεια με σοβαρό ρόλο στα 7νησα ήταν η οικογένεια του Κόμη Αντωνίου Καποδίστρια με τον υιό του Ιωάννη. Ο Ιωάννης Καποδίστριας μίλαγε Λατινικά, Ιταλικά και Γαλλικά και σπούδασε γιατρός στην Πάντοβα (1797). Η Βενετία παραδόθηκε στον Ναπολέοντα χωρίς μάχη και οι Γάλλοι ήρθαν στα 7νησα με τυμπανοκρουσίες.

Το 1798 ο Ρωσοτουρκικός Στρατός αποκλείει την Κέρκυρα και τον Νοέμβριο του 1798 οι Γάλλοι παραδίδονται. Ο Ρώσος Αρχηγός του στόλου Ουσάκωφ απαγορεύει στους Τούρκους να κάνουν λεηλασίες.

Το 1800 υπογράφεται στην Κωνσταντινούπολη Συνθήκη όπου τα 7νησα ορίζονται ως Ανεξάρτητος Πολιτεία φόρου υποτελής στο Σουλτάνο και ψηφίζεται το Φεουδαρχικό Βυζαντινό Σύνταγμα των 7νήσων που δημιουργεί άμεσα αναταραχές κυρίως στην Κεφαλονιά.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας ορίζεται να φέρει την ηρεμία στην Κεφαλονιά και το επιτυγχάνει αλλά οι αντιδράσεις για το Βυζαντινό Σύνταγμα συνεχίζονται. Το 1801 ο Ιωάννης Καποδίστριας διορίζεται Αρχίατρος στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο της Κέρκυρας και το 1803 διορίζεται Γενικός Γραμματέας του νεοσύστατου Κράτους και σε λίγους μήνες με το θάνατο του Σπύρου Θεοτόκη Πρόεδρος της Ιονίου Γερουσίας για 4 έτη.

Το 1798 ο Αλή Πασάς προσπαθεί να καταλάβει τη Λευκάδα όπου αμύνονται ο Ιωάννης Καποδίστριας με τους Ρώσους αλλά πάνω σ’αυτή τη φάση 30 Ιουλίου 1807 υπογράφεται Ρωσο-Γαλλική Συμφωνία και τα νησιά περιέρχονται στη Γαλλία οπότε διακόπτονται οι μάχες.

Ο Καποδίστριας είχε ήδη αντιληφθεί αυτό που άρχισε να διακηρύσσει "είναι ανάγκη να έχουμε μία Πατρίδα, ένα τόπο, ένα σημείο στηρίξεως". Το 1808 ο Καποδίστριας πείθεται από τον φίλο του Μοντσενίγο να μπει στη διπλωματική υπηρεσία της Ρωσίας και υπηρετεί τέσσερα χρόνια στην Πετρούπολη, μετά στη Βιέννη και μετά στο Βελιγράδι.

Τον Οκτώβριο του 1813 στη φονική μάχη της Λειψίας ο Ναπολέων ηττάται από τους συνασπισμένους Ρώσους-Αυστριακούς-Πρώσους και Σουηδούς και φυλακίζεται στο νησάκι Έλβα ανοιχτά της Τοσκάνης. Στη μάχη αυτή αναδεικνύεται η μορφή του Αλέξανδρου Υψηλάντη Φαναριώτη έμπιστου του Τσάρου.

Ο Καποδίστριας στέλνεται στην Ελβετία για να στηρίξει διπλωματικά τον Τσάρο απέναντι στον πανίσχυρο και αδίσταχτο Μέτερνιχ. Ο αγώνας του Καποδίστρια κατά της στρατηγικής αυστηρού status quo του Μέτερνιχ είναι σκληρός και τον αναδεικνύει σαν κύριο αντίπαλό του.

1800-1807 μετά επτά χρόνια αυτονομίας των 7νήσων το πανίσχυρο Αγγλικό Ναυτικό τα καταλαμβάνει και τα παίρνει από τους Γάλλους.

Ο Καποδίστριας ιδρύει την "Εταιρεία Φίλων των Μουσών" με έμβλημα το δαχτυλίδι με την Κουκουβάγια, το 1814, με σκοπό να συγκεντρώσει χρήματα για την Επανάσταση, στην Εταιρεία αυτή ενεγράφη και ο Υψηλάντης. Παράλληλα την ίδια χρονιά τρεις Ρωμηοί της Οδησσού (Σκουφάς-Τσακάλωφ και Αναγνωστόπουλος) ιδρύουν τη Φιλική Εταιρεία.

Την ίδια περίοδο στην Ευρώπη ο Ναπολέων το σκάει από το νησί Έλβα συνεγείρει και πάλι τους Γάλλους και αρχίζει νέα εκστρατεία μέχρι το Βατερλώ του.

Ο Μέτερνιχ στεριώνει τη δική του διπλή συμμαχία ενώ ο Καποδίστριας διορίζεται από τον Τσάρο Αλέξανδρο ένας από τους Υπουργούς Εξωτερικών της Ρωσίας.

Συνοπτικά τα 7νησα σε συμφωνία με τους Βενετούς έζησαν τρεις αιώνες, στη συνέχεια ήρθαν οι Γάλλοι κηρύσσοντας "Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα" που δεν τήρησαν, κατόπιν ήρθαν οι Ρωσότουρκοι για μόλις τέσσερα χρόνια οι 7νήσιοι πήραν την αυτονομία τους αλλά για πρώτη φορά ήταν φόρου υποτελείς στο Σουλτάνο. Μετά επέστρεψαν οι Γάλλοι και μετά ήρθαν οι Άγγλοι οι οποίοι και υπογράφουν την 5η Νοεμβρίου 1815 στο Παρίσι Συνθήκη Ανεξαρτησίας των 7νήσων ως Κράτος Ελεύθερο και Ανεξάρτητο με την Επωνυμία" Ηνωμέναι Πολιτείαι των Ιονίων Νήσων" υπό την προστασία της Μεγάλης Βρετανίας και ήταν αυτό το πρώτο έγγραφο που υπέγραψε ο Καποδίστριας ως Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας.

Ο Καποδίστριας το 1819 με άδεια από τον Τσάρο επισκέπτεται την Κέρκυρα και διαπιστώνει τη σκληρή Αγγλική κατοχή του Μαίτλαντ, στη συνέχεια επισκέπτεται στο Λονδίνο την Αγγλική Κυβέρνηση όπου τον υποδέχονται ψυχρά χωρίς ίχνος εμπιστοσύνης. Άλλωστε ο Μέτερνιχ είχε εκφράσει για τον Καποδίστρια την άποψή του, ότι "Ο άνθρωπος αυτός είναι μια παραφωνία λάθος ρυθμός, λάθος νότες, λάθος κλειδί".

Οι Έλληνες Επαναστατούν.

Η Γαλλική Επανάσταση και ο Ρήγας Φεραίος δημιουργούν ευνοϊκό επαναστατικό κλίμα. Οι Γραικοί με τρεις τρόπους μπορούσαν να αντιδράσουν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.-Τον Φαναριώτικο, υπομένοντας και υποσκάπτοντας-του Καποδίστρια, δια της Διπλωματικής Οδού -με ανοιχτό πόλεμο, με Επανάσταση. Τα κινήματα των Ελλήνων για τη λευτεριά παρακινημένα από τις Μεγάλες Δυνάμεις μετρώνται σε εκατοντάδες όπως πρόσφατα τα Ορλωφικά. Άλλωστε όλες οι μεγάλες δυνάμεις (Αγγλία, Ρωσία, Γαλλία) ήθελαν να στρατολογήσουν Έλληνες πολεμιστές για τους πολέμους τους, που ήθελαν ως αντάλλαγμα τη λευτεριά τους. Η οικογένεια Σπυρομήλιου από τη Χειμάρα αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο Κολοκοτρώνης προσεγγίστηκε γι αυτό και από τους Ρώσους και από τους Γάλλους.

Από το 1817 φαίνεται καθαρά πλέον ότι μόνο με ένοπλη εξέγερση έρχεται η λευτεριά. Παράλληλα η Φιλική Εταιρεία ανδρώνεται. Η προσπάθεια του Γαλάτη προς τον Καποδίστρια το 1819 να μπει στη Φιλική Εταιρεία αποτυγχάνει. Φαίνεται ο Καποδίστριας αντίθετος στη Φιλική Εταιρεία αλλά μήπως είχε εισηγηθεί για Αρχηγό της τον Αλέξανδρο Υψηλάντη;

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ήταν από Φαναριώτικη οικογένεια που είχε καταφύγει στη Ρωσία. Στρατηγός του Ρωσικού Στρατού με τίτλο Ρώσου Πρίγκιπα, ανδρείος, ιδεολόγος, τίμιος δεν κατάλαβε πόσο επιπόλαια είχε σχεδιαστεί η πολεμική δράση που θα ξεκινούσε από τη Μολδοβλαχία (Ρουμανία) και θα ξεσήκωνε τα Βαλκάνια μέχρι το Ταίναρο με σημαία τον Αναγεννώμενο από την τέφρα του Φοίνικα και Αρχηγό τον ίδιο.

Την περίοδο αυτή ο Αλή Πασάς είχε έρθει σε ρήξη με τον Σουλτάνο και θεωρήθηκε κατάλληλη στιγμή για ξεσηκωμό. Το 1798 ο Αλή Πασάς καταλαμβάνει την Πρέβεζα και το 1803 το Σούλι. Το καλοκαίρι του 1820 ο Σουλτάνος Μαχμούτ ο Β’ στέλνει εναντίον του Αλή Πασά τον Πασόμπεη με 80000 στρατό και το 1822 ο Αλή Πασάς εξοντώνεται από τον Χουρσίτ Πασά που στέλνει το κεφάλι του στο Σουλτάνο. Γράφτηκαν πολλά για τις σχέσεις του Αλή Πασά με τη Φιλική Εταιρεία.

Το Φεβρουάριο του 1821 μικρός Ρωσικός Στρατός υπό τους αδελφούς Αλέξανδρο και Δημήτριο Υψηλάντη περνάει τον ποταμό Προύθο και μπαίνει στη Μολδοβλαχία εμφανιζόμενος στο Ιάσιο. Ο Τσάρος ενημερώνεται από τον Αλέξανδρο και μπροστά στο δίλημμα να θεωρηθεί υποκινητής προσβλέπων στην Κωνσταντινούπολη με συνέπεια οι Μεγάλες Δυνάμεις να επιτεθούν στα Βαλκάνια, μετά και από εισήγηση του Καποδίστρια αποκηρύσσει τον Αλέξανδρο Υψηλάντη.

Οι Τουρκικές σφαγές που ακολούθησαν έσπρωξαν ακόμα τους Έλληνες να αντισταθούν απεγνωσμένα παρά το επιβαλλόμενο status quo του Μέτερνιχ. Ο Τσάρος διαμαρτυρήθηκε στο Σουλτάνο για τις σφαγές αλλά αυτός στηριζόμενος στην υποστήριξη του Μέτερνιχ και των Άγγλων τον αγνόησε με συνέπεια η Ρωσία να αποσύρει τον Πρέσβη της από την Κωνσταντινούπολη.

Παρά την παρέμβαση του Γιωργάκη Ολύμπιου υπέρ του Υψηλάντη και του Γιάννη Κολοκοτρώνη από την Πελοπόννησο η επιχείρηση απέτυχε αφού ο μεθυσμένος Καραβίας παρακούοντας τον Υψηλάντη επιτέθηκε ξαφνικά μόνος του. Ο Υψηλάντης με τα δύο αδέλφια του κατέφυγαν στην Αυστρία όπου φυλακίστηκε στο φρούριο Μούνκατς απ’ όπου ο Αλέξανδρος Υψηλάντης δεν βγήκε παρά μόνο για να πεθάνει. Έτσι η Επανάσταση που ξέσπασε σε όλη τη Νότια Ελλάδα έμεινε ακέφαλη και προχωρούσε καλλίτερα μόνο στο Νότο, Καλαμάτα, Βοστίτσα (Αίγιο).

Στο Νότο ο Κολοκοτρώνης πείθει τους Οπλαρχηγούς να ονομάσουν Αρχιστράτηγο ενός απείθαρχου χωρίς εξοπλισμό, ιεραρχία και πειθαρχία Στρατού, τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.

Το κακό για τους Τούρκους ήταν ότι ο Χουρσίτ Πασάς έμπιστος του Σουλτάνου και καλός Στρατιωτικός είχε φύγει για την Ήπειρο με 1500 άνδρες κατά του Αλή πασά, έτσι ο Χουρσίτ στέλνει στην Τρίπολη τον Μουσταφάμπεη με 3500 Αλβανούς που περνάει με πλοία στην Πάτρα, καταλαμβάνει Ακροκόρινθο, Ναύπλιο και φτάνει στο Βαλτέτσι.

12-13 Μαΐου 1821 στο Βαλτέτσι ο Κολοκοτρώνης και ο Πλαπούτας έτρεψαν σε φυγή τους Αλβανούς που άφησαν 600 νεκρούς και πολλά λάφυρα στο πεδίο της μάχης.

Ο Σουλτάνος Μαχμούτ ο Β’ τελικά μετά πιέσεις του Τουρκικού όχλου για δήθεν σφαγές που έκαναν οι Έλληνες στη Μολδοβλαχία και το Γαλάτσι αποφάσισε να εξοντώσει όλους τους Έλληνες. Ο Σουλτάνος δεν προχώρησε σε σφαγές αναμένοντας την απόφαση του δικαστή Σεϊχουλισλάμη Χατζή Χαλήλ που καθυστέρησε να την εκδόσει με συνέπεια να τον εξορίσει στη Λήμνο και με εντολή του στη διαδρομή να αποκεφαλιστεί. Στην Κωνσταντινούπολη Φαναριώτες και Προύχοντες αποκεφαλίζονται και κρεμιούνται, ο Πατριάρχης κινδυνεύει και την Κυριακή του Πάσχα ο Γρηγόριος ο Ε’ καθαιρείται από τον Σουλτάνο, κακοποιείται περιφερόμενος στην Πόλη και κρεμιέται στη μεσαία πύλη του Πατριαρχείου, όπου μένει τρεις μέρες και πετιέται στο Βόσπορο. Τη Σωρό μάζεψε κρυφά από τη θάλασσα Κεφαλλονίτης Καπετάνιος και την μετέφερε στην Οδησσό όπου κηδεύτηκε επίσημα και το 1871 τα οστά του ήρθαν στην Μητρόπολη Αθηνών όπου και φυλάσσονται. Ανδριάντας του έχει στηθεί προ του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Οι Τούρκοι μετά τον αποκεφαλισμό του Αλή Πασά για να κατέβουν από τα Ιωάννινα στη Τρίπολη, χρησιμοποίησαν δύο δρομολόγια. Το ένα από Ακαρνανία-Ρίο-Τρίπολη (Δυτικό) με τον Μουσταφάμπεη που αποκρούστηκε από τον Κολοκοτρώνη και τον Πλαπούτα και το άλλο το Ανατολικό από Λαμία με τον Χουρσίτ Πασά, τον Κιοσέ Μεχμέτ και τον Ομέρ Βριώνη που τους αντιστάθηκαν ο Αθανάσιος Διάκος στην Αλαμάνα που ο Ομέρ Βριώνης τον έπιασε και τον σούβλισε και ο Οδυσσέας Ανδρούτσος στο Χάνι της Γραβιάς που αφού αμύνθηκε όσο μπορούσε διέφυγε στα γύρω ορεινά. Ο Ομέρ Βρυώνης παρενοχλούμενος συνεχώς από τον Οδυσσέα Ανδρούτσο προχώρησε προς Νότο κατέλαβε και λεηλάτησε τη Λειβαδιά, τη Θήβα και την Αθήνα αλλά δεν πέρασε στην Πελοπόννησο. Νέο Τουρκικό Σώμα 8000 ανδρών που οι Τούρκοι έστειλαν για ενίσχυση, από τη Μακεδονία, αντιμετωπίστηκε αποφασιστικά στα Βασιλικά της Λαμίας από τους Διοβουνιώτη-Πανουργιά-Γκούρα. Στον Ισθμό είχαν πιάσει, ο Πάνος Κολοκοτρώνης, ο Παπαφλέσας, ο Σουλιώτης και ο Αντώνιος Μαυρομιχάλης. Έτσι και ερχομένου του χειμώνα οι Τούρκοι έπρεπε να γυρίσουν Ήπειρο. Τουρκικά Στρατεύματα που προσπάθησαν να περάσουν από τη Μικρά Ασία στην Ελλάδα με πλοία ,αντιμετωπίστηκαν από τον Ελληνικό στόλο υπό τον Παπανικολή.

Παράλληλα στην Τρίπολη οι Έλληνες ενίσχυαν την πολιορκία με μπουλούκια από παντού, Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, Δημ.Υψηλάντης, Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος με σοβαρές διαφωνίες μεταξύ τους που έλυνε ο Κολοκοτρώνης αξιοποιώντας τη δύναμη του μοιράσματος των λαφύρων.

Πριν να πέσει η Τρίπολη ο Δημ.Υψηλάντης με δύο Κολοκοτρωναίους και επτακόσια παλληκάρια εκδιώχτηκε από την Τρίπολη για την Αχαΐα για να μην υπογράψει αυτός την παράδοση της πόλης και να μην εμποδίσει τη λεηλασία.

Την 23η Σεπτεμβρίου 1821 κατελήφθη η Τρίπολη όπου η αταξία και η αγριότης κυριάρχησαν, όπως γράφει ο Διονύσιος Σολωμός. Η άλωση της Τριπολιτσάς και η κακή λειτουργία των Ελλήνων ελευθερωτών δείχνει πόσο η Τουρκική κατοχή τους είχε επηρεάσει και πόσο θα έπρεπε να προσπαθήσουν για να λειτουργήσουν πειθαρχημένα και ανθρώπινα. Η Τρίπολη λαφυραγωγήθηκε άγρια .Τα χαρέμια του Χουρσίτ και οι θησαυροί του παραδόθηκαν στη Σμύρνη έναντι σημαντικού ανταλλάγματος. Ο οπλισμός δόθηκε στους άνδρες που έπαψαν να πολεμούν με σφεντόνες. Η Τρίπολη ελευθερώνεται και όλη η Πελοπόννησος είναι ελεύθερη.

Ο Καποδίστριας προσπαθεί στην Αγία Πετρούπολη να πείσει τον Τσάρο που προ 10ετίας με παρέμβασή του είχε ελευθερώσει τη Σερβία να βοηθήσει την Ελλάδα, αλλά η Ρωσία είχε διακόψει τις διπλωματικές της σχέσεις με την Πύλη, ενώ η Αγγλία και η Αυστρία πίεζαν την Πύλη να καταπνίξει την Ελληνική Επανάσταση που φούντωνε στη Μακεδονία και έδειχνε να εδραιώνεται στην Πελοπόννησο, στη Στερεά και στα Νησιά.

Τον Ιανουάριο του 1822 ο Χουρσίτ κυριεύει τα Γιάννενα και στέλνει το κεφάλι του Αλή Πασά στο Σουλτάνο και τώρα οι Τούρκοι μπορούν και πάλι να στραφούν απερίσπαστοι κατά της Πελοποννήσου από τον Ανατολικό και τον Δυτικό Άξονα καταλαμβάνοντας πρώτα στη Μακεδονία τα ισχυρά τους Κέντρα της Θεσσαλονίκης και του Μοναστηρίου.

Ο Αγώνας στα Νησιά και στη Θάλασσα.

Το Μάρτιο του 1822 Σαμιώτες με Ψαριανά πλοία αποβιβάζονται στη Χίο και ξεσηκώνουν τους Χιώτες. Ο Σουλτάνος που είχε παραχωρήσει την εκμετάλλευση της Μαστίχας Χίου στην αδελφή του εξοργίζεται, ενώ η Τουρκική φρουρά του νησιού έχει κλειστεί στο κάστρο. Σφάζει 60 Χιώτες εμπόρους στην Πόλη και στέλνει πενήντα πλοία με στρατό να καταστρέψουν τη Χίο, όπως και γίνεται.

Την 6η Ιουλίου 1822 ο Κανάρης πυρπολεί την Τουρκική Ναυαρχίδα στη Χίο και έτσι εμφανίζεται στην ιστορία ο μικρός Ψαριανός έμπορος.

Την ίδια περίοδο καλοκαίρι του 1822 ο Καποδίστριας παραιτείται από Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας φεύγει από την Αγία Πετρούπολη και την Αυλή του Τσάρου Αλέξανδρου και εγκαθίσταται στη Γενεύη (οδός Δημαρχείου 10).

Κάθοδος των Τούρκων από την Ήπειρο-Μεσολόγγι (εκστρατεία 1822).

Από την Ήπειρο οι Τούρκοι με τον Κιουταχή ξεκινούν προς Νότον, αλλά πριν αποφασίζουν να εξουδετερώσουν το Σούλι το οποίο οι Έλληνες έσπευσαν να ενισχύσουν με 4000 άνδρες με επικεφαλής τον καιροσκόπο Μαυροκορδάτο. Η μάχη στο Πέτα ήταν καταστροφική για τους Έλληνες, γλύτωσαν μόνο 25 που έφυγαν για τα 7νησα.

Τώρα ο Ομέρ Βρυώνης που σταμάτησε την κάθοδό του προς την Πελοπόννησο και ο Κιουταχής περικύκλωσαν από ξηράς το Μεσολόγγι και τα Τουρκικά πλοία από τη θάλασσα. Αλλά από τη θάλασσα ο Μιαούλης έσπαγε τον ανεφοδιασμό και ανεφοδίαζε την πόλη. Την Νύχτα 24/25 Δεκεμβρίου 1822 οι Τούρκοι επιτίθενται από ξηράς στο Μεσολόγγι αντιμετωπίζονται και διαλύονται. Έτσι παρά την αρχική νίκη στο Πέτα οι Τούρκοι αποτυγχάνουν στην κάθοδό τους από την Δυτική Ελλάδα.

Από τον Ανατολικό Άξονα την Άνοιξη του 1822 ο Δράμαλης που πήρε την αρχηγεία από τον Χουρσίτ ξεκίνησε από την Λάρισα, λεηλάτησε την Κωπαΐδα, την Αττική, πέρασε την Κόρινθο κατέλαβε το Άργος και μπήκε στο Ναύπλιο. Ο Δημ.Υψηλάντης με 700 άνδρες μπήκε στο φρούριο του Άργους. Ο Κολοκοτρώνης συγκέντρωσε στρατό και έπιασε τα Δερβενάκια και όταν ο Δράμαλης αποφάσισε να γυρίσει στην Κόρινθο τον διέλυσε. Ο Δράμαλης πέθανε κλεισμένος στην Ακροκόρινθο και ο Χουρσίτ ως υπεύθυνος για την αποτυχία του Δράμαλη, αυτοκτόνησε.

Η Εκστρατεία του 1822 είχε τελικά αποτύχει και στα τρία της σκέλη (Δυτικό -Ανατολικό -Μεσολόγγι) και η Πελοπόννησος έμεινε ελεύθερη.

Οι νίκες και οι αγώνες των Ελλήνων κατά των Τούρκων τη διετία 1820-1822 στη ξηρά και στη θάλασσα αναδεικνύουν την ενότητα του Έθνους. Σοβαρό είναι το κενό της ηγεσίας στην Ελλάδα μετά και το θάνατο του Αλέξανδρου Υψηλάντη αφού αναδεικνύεται και η αντιπαλότητα μεταξύ Πολιτικών (Προκρίτων) και Στρατιωτικών. Έχει αντιδράσεις η μορφή και ο ρόλος του Δημήτριου Υψηλάντη, ο Μαυροκορδάτος ως Κυβερνήτης Δυτικής Στερεάς και ο Νέγρης ως Κυβερνήτης της Ανατολικής Στερεάς προσπαθούν να υποβαθμίσουν τον Δημήτριο Υψηλάντη. Αναμφισβήτητος Αρχηγός των Στρατιωτικών αναδεικνύεται ο Κολοκοτρώνης.

1η-Ιανουαρίου-1822 Η Ελλάς αναδεικνύεται Κράτος Ελεύθερο.

Στην Α’ Εθνοσυνέλευση στην Επίδαυρο με Πρόεδρο τον Φαναριώτη Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, ψηφίστηκε το Πρώτο Σύνταγμα της Ελλάδος που προέβλεπε Νομοθετικό και Εκτελεστικό Σώμα και διορισμένο Δικαστικό. Οι Έλληνες όπως γράφει και ο Νικ.Δραγούμης επιθυμούσαν Βασιλιά, κάτι που δεν συμμεριζόταν Ευρωπαίοι και Έλληνες που είχαν συνδυάσει την Ελλάδα με την Αρχαία Ελληνική Δημοκρατία. Στην Επίδαυρο η Ελλάς ανακηρύσσεται Κράτος Ελεύθερο και ψηφίζεται το Προσωρινό του Πολίτευμα.

Το status quo παρήλθεν ανεπιστρεπτί (Μέτερνιχ).

Ο Μέτερνιχ που ήθελε να αφήσει τους Τούρκους να διευθετήσουν τα του οίκου τους, πιστεύοντας ότι η ενέργεια του Αλέξανδρου Υψηλάντη ήταν μια φωτοβολίδα, είδε μετά το Δραγατσάνι να ακολουθούν η Αλαμάνα, η Γραβιά, το Βαλτέτσι, τα Βασιλικά, η Ερεσός, η απελευθέρωση της Τρίπολης, οι Αυτοκτονίες στη Νάουσα, οι σφαγές στη Χίο και στο Τσεσμέ, η νίκη στα Δερβενάκια, το Μεσολόγγι, το σπουδαίο, μοναδικό και περίπλοκο κίνημα του Φιλελληνισμού (Λόρδος Μπάιρον, Σατομβριάνδος, Βίκτωρ Ουγκώ, Κοραής από το Παρίσι, Ιγνάτιος κ.α).Είδε τον τεράστιο Ευρωπαϊκό αγώνα του Καποδίστρια που με την Εταιρεία των Μουσών που ίδρυσε συγκέντρωνε χρήματα για τον αγώνα έχοντας μαζί του τον Ελβετό Τραπεζίτη Ευνάρδο και τον Ηγέτη της Μολδοβλαχίας Μιχαήλ Σούτσο (Μιχαήλ Βόδα).

Ζυμώσεις στην Ευρώπη (1822-1823).

Το status quo κλονίζεται και η Ευρώπη αρχίζει να σκέφτεται ότι το Ελληνικό ζήτημα θα το λύσει αυτή. Στην Αγγλία Υπουργός αναλαμβάνει ο Κάνινγκ, Ελληνιστής χωρίς καλή συνεργασία με τον Μέτερνιχ. Ο Ύπατος Αρμοστής των Άγγλων στα 7νησα πεθαίνει ,ο Μαίτλαντ και ο αντικαταστάτης του Φρειδερίκος Άνταμ που αναλαμβάνουν, παίρνουν εντολή να ενθαρρύνουν την επικοινωνία των Ελλήνων με τα 7νησα με συνέπεια η Κεφαλονιά να γίνει κέντρο ανεφοδιασμού στην Πολιορκία του Μεσολογγίου. Η Γαλλία εμφανίζεται Φιλελληνικά διακείμενη διεκδικώντας οικονομικά οφέλη και μερικά νησιά του Αιγαίου. Αρχές του 1824 η Αγγλία απειλούμενη από το Φιλελληνικό Κίνημα συνάπτει Δάνειο με την Ελλάδα (Μαυροκορδάτος). Η Ρωσία με τον απαγχονισμό του Πατριάρχη στην Κωνσταντινούπολη είχε κόψει διπλωματικές σχέσεις με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Μέτερνιχ πλαγίως συμβούλευε τους Τούρκους να αποταθούν στους Αιγυπτίους για βοήθεια.

Οι Πόροι του Αγώνα.

Η Φιλική Εταιρεία με την έναρξη του αγώνα είχε ξοδέψει όλες τις ενισχύσεις. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης βάζοντας στο σφυρί την οικογενειακή του περιουσία είχε ξοδέψει το τεράστιο ποσό των 100.000 λιρών Αγγλίας. Τα Λάφυρα διασπαθίζονταν και στο κρατικό ταμείο έμπαιναν μόνο ψίχουλα. Φόροι δεν εισπράττονταν. Η Εκκλησία προσέφερε τα αργυρά και τα χρυσά της σκεύη. Οι Φιλέλληνες Γαλλία, Ελβετία και μερικά Γερμανικά Κρατίδια, βοήθησαν σημαντικά. Οι Έλληνες της Ρωσίας μετά τις συνεχείς εκκλήσεις του Καποδίστρια βοήθησαν σημαντικά. Τα ολέθρια Δάνεια το πρώτο 800.000 λιρών Αγγλίας εκ των οποίων έφτασαν στην Ελλάδα 298.700 και το δεύτερο (7-2-1825) 2.000.000 λιρών Αγγλίας που διαχειρίστηκαν οι Δανειστές οδήγησαν την Ελλάδα στην πρώτη της πτώχευση του 1827.

Αν Μισούνται Ανάμεσά τους.(1823-1824).

Κι ενώ με βάση τα συμφέροντά τους οι Ευρωπαίοι προετοιμάζονται για το Συνέδριο της Πετρούπολης (Άνοιξη του 1824)στην Ελλάδα η πρώτη Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου με το Προσωρινό Πολίτευμα, αναιρείται από την ‘Β Εθνοσυνέλευση του Κρανιδίου με Πρόεδρο τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και ορίζεται Τριμελής Επιτροπή με Πελοποννήσιο, Στερεοελλαδίτη και Νησιώτη και δύο Κυβερνήσεις Τρίπολη και Κρανίδη Κολοκοτρώνη και Κουντουριώτη αντίστοιχα και αμέσως ο Κολοκοτρώνης παραιτείται.

Ο Κωλέττης στη Στερεά Ελλάδα παίρνει τον Γκούρα και τον Καραϊσκάκη και εισβάλλουν στην Πελοπόννησο σκοτώνοντας τον υιό του Κολοκοτρώνη και γαμπρό της Μπουμπουλίνας, συλλαμβάνουν και φυλακίζουν τον Κολοκοτρώνη με άλλους δώδεκα Προκρίτους. Συλλαμβάνουν τον Ανδρούτσο, τον φυλακίζουν στην Ακρόπολη, τον βασανίζουν, τον σκοτώνουν και τον πετάν από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης από τη μεριά του Ναού της Απτέρου Νίκης.

Ο Λόρδος Μπάιρον ήρθε στην Ελλάδα με πολλά χρήματα για να βοηθήσει τον αγώνα, έμεινε στο σπίτι του Προγόνου μου Χρήστου Καψάλη που ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη στο Μεσολόγγι και πέθανε εκεί χωρίς να το κατορθώσει τον Απρίλιο του 1824.

Ρωσική Πρόταση. Οι Ρώσοι τον Ιανουάριο του 1824 πρότειναν η Ελλάδα να γίνει τρεις αυτόνομες ηγεμονίες σύμφωνα με τα συμφέροντά τους με περιορισμένο Τουρκικό έλεγχο και εγγυήτριες τις Ευρωπαϊκές Δυνάμεις. Ανατολική Ελλάδα έως και την Θεσσαλία, Δυτική Ελλάδα έως και την Νότια Ήπειρο και Πελοπόννησο μαζί με την Κρήτη. Λύση που δεν έγινε δεκτή από την Ελλάδα, την Αγγλία και την Αυστρία ,ενώ την δέχτηκαν ανεπιφύλακτα η Γαλλία και η Πρωσία.

Οι Αιγύπτιοι με Αντάλλαγμα την Κύπρο και την Κρήτη.

Σύμφωνα με την πρόταση του Μέτερνιχ ο Σουλτάνος Μαχμούτ ο Β’ συμφωνεί με τον πασά της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή (ορφανό Αλβανόπουλο από την Καβάλα με άγαλμά του σήμερα στο κέντρο της πόλης της Καβάλας) να στείλει κατά των Ελλήνων τον στόλο και τον στρατό του με αντάλλαγμα τα νησιά Κύπρο και Κρήτη. Εκστρατεία που λίγο έλλειψε να σημάνει το τέλος της Ελληνικής Επανάστασης.

Η Διχόνοια που βαστάει ένα Σκήπτρο η Δολερή.

Το 1824 η Κυβέρνηση Κουντουριώτη-Μαυροκορδάτου δεν κατορθώνει να ενισχύσει τον αγώνα της Κρήτης, όπου ο Αιγυπτιακός στόλος υπό τον Χουσεΐν Πασά αποβιβάζει στρατό και πνίγει με καπνό στο Σπήλαιο Μελιδόνι 360 γυναικόπαιδα. Οι σφαγές του Ιμπραήμ στην Κάσο, στα Ψαρά και στη Χίο και οι καταστροφές, κατέπνιξαν την αντίσταση των Ελλήνων σ’ αυτά τα τρία νησιά συντάραξαν και αφύπνισαν την Ευρώπη. Η καταστροφή των Ψαρών δεν ήταν αναπόφευκτη αλλά ήταν το μοιραίο αποτέλεσμα αντικυβερνητικού φατριασμού και αδράνειας.

Ναυτικές Συγκρούσεις Ιουνίου 1824.

Στη θάλασσα ο Σαχτούρης αρχικά στη Σάμο μετά ο Μιαούλης Ανατολικά της Πάτμου κατόρθωσαν να αναγκάσουν τον Τουρκοαιγυπτιακό στόλο να κλειστεί στον Ελλήσποντο με επικεφαλής τον Χορσέφ και στην Κρήτη με τον Ιμπραήμ με σοβαρές απώλειες.

Το Μαύρο 1825.

Τον Φεβρουάριο του 1825 ο Ιμπραήμ φεύγει από την Κρήτη, αποβιβάζεται στην Πελοπόννησο, καταλαμβάνει Μεθώνη, Κορώνη, Ναυαρίνο, το νησάκι της Σφακτηρίας. Τα φρούρια Νεοκάστρου και Πύλου συνθηκολογούν. Ο Ιμπραήμ συνεχίζει, καταλαμβάνει την Τρίπολη και κατευθύνεται στο Ναύπλιο που σώζεται χάρη στη μάχη στους Μύλους. Ο Πετρόμπεης παρουσιάζει τον Ιμπραήμ με τον Πύρο και τον Ναπολέοντα, κάθε αντίσταση έχει καμφθεί, ο Παπαφλέσσας προσπαθεί να σταματήσει τον Ιμπραήμ στο Μανιάκι της Μεσσηνίας χωρίς αποτέλεσμα και προ αυτής της κατάστασης η Κυβέρνηση αποφασίζει αμνηστία στον Κολοκοτρώνη.

Ο Σουλτάνος είχε διαπραγματευτεί την καταστολή της Επανάστασης σε Κρήτη και Πελοπόννησο με τον Μεχμέτ Αλή και με τον νικητή του Πέτα, Κιουταχή το Μεσολόγγι. Ο Κιουταχής με 20.000 άνδρες είχε φύγει από τα Γιάννενα και είχε στρατοπεδεύσει γύρω από το Μεσολόγγι. Τον Ιούλιο του 1825 η πρώτη φάση της δεύτερης πολιορκίας του Μεσολογγίου καταλήγει απροσδόκητα σε Ελληνικό θρίαμβο με υποχώρηση των Τούρκων στην Κεφαλονιά και από εκεί στην Αλεξάνδρεια. Ο Μιαούλης στο Μεσολόγγι σπάει συχνά τον αποκλεισμό του και το ανεφοδιάζει.

Το Ελληνικό Ναυτικό το 1825 με Σαχτούρη, Μιαούλη, Απόστολο Κανάρη, Βότση, Μπούτη, Τομπάζη και Κριεζή είχε σοβαρές επιτυχίες αλλά όχι τη μεγάλη που θα σταματούσε τον από θάλασσα ανεφοδιασμό του Ιμπραήμ και θα έκλεινε τον στόλο του στην Αλεξάνδρεια.

Στον έντονο Ελληνικό φατριασμό δεν φαίνεται να υπάρχει μια προσωπικότητα να ηγηθεί. Η πρόταση στον Καποδίστρια θεωρήθηκε Ρωσόφιλη. Η πρόταση στο Λεοπόλδο Σαξ Κοβούργου θεωρήθηκε Αγγλόφιλη και έτσι ξεκίνησε η πρωτοβουλία του Υπουργού Εξωτερικών της Αγγλίας Κάνινγκ που είδε στη Γενεύη τον Καποδίστρια που πήρε άρνηση και στην Ύδρα τον Μαυροκορδάτο και τον Δροσάτο και στη συνέχεια ο Κάνινγκ πηγαίνει στο Σουλτάνο με συμβιβαστική πρόταση. Τη στιγμή αυτή πεθαίνει ο Τσάρος Αλέξανδρος και αναλαμβάνει ο Νικόλαος ο Α’ .

Το 1826 ακόμα πιο μαύρο.

Στο Μεσολόγγι τον Ιανουάριο του 1826 μετά την αντιπαλότητά του με τον Κουταχή και την υποτιμητική άποψή του για τον "φράχτη" του Μεσολογγίου επιτίθεται μόνος του, δεν επιτυγχάνει και τότε συνεννοούνται για από κοινού επίθεση στην πόλη του Μεσολογγίου. Η πόλη έχει μείνει χωρίς ανεφοδιασμό αφού ο Μιαούλης δεν μπορεί να σπάσει τον από θαλάσσης κλοιό της πόλης. Προ αυτής της τραγικής κατάστασης του Μεσολογγίου ο Σουλτάνος δεν δέχεται τις προτάσεις του Κάνινγκ και ακολουθεί το Ρωσο-Αγγλικό πρωτόκολλο της Πετρούπολης της 4ης Απριλίου 1826 που επέτρεπε στη Ρωσία να κηρύξει τον πόλεμο κατά της Τουρκίας.

Η Έξοδος του Μεσολογγίου.

Το βράδυ της 10ης Απριλίου 1826 γίνεται η έξοδος του Μεσολογγίου από 9000 περίπου. Από αυτούς πέρασαν την Πολιορκία μόνον 1800 μαχητές και 7 γυναίκες και ενώθηκαν στο ύψωμα του Ζυγού με τα Στερεοελλαδίτικα στρατεύματα. Ο Πρόγονός μου Χρήστος Καψάλης ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη στην περιοχή Καψαλέικα του Μεσολογγίου και σκοτώθηκαν μαζί του όλα τα γυναικόπαιδα και πολλοί Τούρκοι και Αιγύπτιοι.

Τον Ιανουάριο του 1826 η Γ’ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου καταργεί την Κυβέρνηση και ορίζει δύο επιτροπές. Την Διοικητική με δικτατορικές εξουσίες και επικεφαλής τον Ζαΐμη που αμέσως όρισε Αρχιστράτηγο της Πελοποννήσου τον Κολοκοτρώνη και στην Στερεά Ελλάδα τον Καραϊσκάκη. Την Επιτροπή της Συνελεύσεως με μυστική αποστολή τις διαπραγματεύσεις για την αποχώρηση των Τουρκοαιγυπτίων. Ο Ιμπραήμ άρχισε να σφάζει και να λεηλατεί στην Πελοπόννησο και να εκδίδει Προσκυνοχάρτια που όσα προλάβαινε έσκιζε ο Κολοκοτρώνης.

Ερήμην των Ελλήνων.

Την 6η Ιουλίου 1827 υπογράφεται από τις τρεις μεγάλες δυνάμεις (Αγγλία-Γαλλία-Ρωσία) η Συνθήκη του Λονδίνου, αυτονομία των Ελλήνων με επικυριαρχία του Σουλτάνου ενώ ήδη ο Υπουργός Εξωτερικών της Αγγλίας έχει αναλάβει Πρωθυπουργός.

Οι Έλληνες παραβλέποντας την οικτρή κατάσταση που έχει φτάσει ο αγώνας, συγκαλούν την Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας που ορίζει την 6η Απριλίου 1827 Κυβερνήτη της Ελλάδος τον Καποδίστρια, ψηφίζει νέο Σύνταγμα και ορίζει Αρχηγό του στρατού ξηράς τον Τζώρτζ και του Ναυτικού τον Κόχραν. Ο Καραϊσκάκης πεθαίνει και ο Αγγλοϊρλανδός Τζώρτζ οδηγεί τον Στρατό στην καταστροφική μάχη του Ανάλατου κατά του Κιουταχή όπου ηττάται οικτρά και ο Κιουταχής την επομένη αποκεφαλίζει 250 αιχμαλώτους.

Με δύο Λόγια τα έξη χρόνια Αγώνα (1821-1827).

Τα δύο πρώτα χρόνια απελευθερώθηκαν ο Μοριάς, η Στερεά Ελλάδα, το Αιγαίο, με τη σφαγή του Πατριάρχη, καταστροφές ,ολοκαυτώματα και πολλές νίκες. Τα τέσσερα μετά χρόνια καυγάδες, φυλακίσεις, συρράξεις Πελοποννησίων-Στερεοελλαδιτών, δάνεια, αρπακτικότητα. Το Μεσολόγγι πέφτει στις 11 Απριλίου 1826. Ο Ιμπραήμ κρατάει την Κρήτη και τη Νοτιοδυτική Πελοπόννησο. Η Γ’ Εθνοσυνέλευση καταργεί την Κυβέρνηση και ορίζει την Διοικητική Επιτροπή υπό τον Ζαΐμη να δεχτεί την Ελλάδα φόρου υποτελής στο Σουλτάνο για να φύγει ο Ιμπραήμ, πράξη παράνομη και ανθελληνική κατά τον Δημ.Υψηλάντη. Την 6η Απριλίου 1827 η Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας ψηφίζει Κυβερνήτη τον Ιωάννη Καποδίστρια.24 Απριλίου 1827 οι Αρχηγοί του Στρατού και του Στόλου Τζώρτζ και Κόχραν οδηγούν τους Έλληνες στην ήττα στον Ανάλατο .Ψαρά, Χίος, Κάσος αποκαΐδια, Κρήτη και Ν.Δ.Πελοπόννησος υπό τον έλεγχο του Ιμπραήμ. Αυτό είναι συνοπτικά το πλαίσιο που αναλαμβάνει ο Καποδίστριας.

ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ.

Ο Καποδίστριας πριν ψηφιστεί από την Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας Κυβερνήτης της Ελλάδος ήταν για τέσσερα χρόνια (1822-1826)σε ένα ιδιότυπο καθεστώς στη Γενεύη πληρωνόμενος αδρά χωρίς να εργάζεται στην Αυλή του Τσάρου Νικολάου του Α’, χωρίς να έχει απολυθεί προσφέροντας υπηρεσίες και συμβουλές στο Τσάρο. Τον Απρίλιο του 1826 τρεις μήνες προ της υπογραφής της Συνθήκης του Λονδίνου γράφει ο Καποδίστριας την αυτοβιογραφία του (1798-1822) ένα είδος ανοιχτής επιστολής με παραινέσεις συμβουλές προς τον Τσάρο για το Ελληνικό θέμα. Το καλοκαίρι του 1826 το περνάει στο Παρίσι που είναι η καρδιά του Φιλελληνισμού μεταξύ θαυμαστών του αλλά και πολλών επικριτών του όπως ο παραδοξότατος Αδαμάντιος Κοραής. Την Άνοιξη του 1827 ο Τσάρος Νικόλαος τον καλεί στην Πετρούπολη για να λύσουν το εργασιακό τους θέμα. Καθοδόν μαθαίνει στο Βερολίνο την εκλογή του ως Κυβερνήτη της Ελλάδος και ενώ είναι στην Πετρούπολη και μιλάει με τον Τσάρο υπογράφεται (6-Ιουλ.-1827) η Συνθήκη του Λονδίνου. Πέντε ακροάσεις με τον Τσάρο και οι παρακλήσεις του να παραμείνει στην θέση του δεν γίνονται δεκτές από τον Καποδίστρια και τελικά αποδεσμεύεται.

Τα δύο μεγάλα και σοβαρά αρχικά προβλήματα του Καποδίστρια ως Κυβερνήτη της Ελλάδας, ήταν η εξεύρεση πόρων και η διπλωματική του αναγνώριση. Πουλάει το σπίτι του στην Αγία Πετρούπολη και βρίσκει τις πρώτες 6400 λίρες Αγγλίας. Ο Καποδίστριας προσπαθούσε να επιτύχει την αναγνώριση της Ελλάδος ως ελεύθερο κράτος ούτε ως φόρου υποτελής ούτε ως προτεκτοράτο. Η Μάλτα προτείνει δάνειο 4.000.000 λιρών Αγγλίας στην Ελλάδα αλλά να τους τάξουμε τη Ρόδο, Κάρπαθο και Αστυπάλαια. Τον Ιούλιο του 1827 ο Καποδίστριας ξεκινάει ένα μεγάλο Ευρωπαϊκό ταξίδι με πρώτο σταθμό το Βερολίνο όπου γίνεται δεκτός με ψυχρότητα. Τον Αύγουστο του 1827 φτάνει στο Λονδίνο όπου απροσδόκητα είχε πεθάνει ο Πρωθυπουργός Κάνινγκ. Οι Άγγλοι του αποκλείουν το δάνειο και η Αγγλίδα σύζυγος του Ρώσου Πρέσβη Δωροθέα Λίβεν φίλη του τον γνωρίζει με τον Κάρολο Γκρέυ μετέπειτα Πρωθυπουργό της Αγγλίας. Το Σεπτέμβριο του 1827 στο Παρίσι όπου του απεκλείσθη το δάνειο, αλλά οι Άγγλοι του υποσχέθηκαν πλοίο να τον μεταφέρει στην Ελλάδα, έμμεση αναγνώρισή του και θετικό στοιχείο .Η κατάσταση στην Ελλάδα ήταν απελπιστική, λιμοκτονία, διχόνοια, αγώνας χωρίς εφόδια με πάντα ζητούμενα δάνεια και συνδρομές.

Ναυαρίνο.

Το Ναυαρίνο, η μεγάλη καταστροφή του Τουρκοαιγυπτιακού στόλου από τους Άγγλους, Γάλλους και Ρώσους (Κόδριγκτον-Δεριγνή και Χέυδεν) που ξεκίνησε από την τυχαία δολοφονία του Άγγλου Διαγγελέα την 20η Οκτωβρίου 1827 στο λιμάνι του Ναυαρίνου. Η ενέργεια αυτή του Κόδριγκτον ήταν σε συνέχεια των οδηγιών που είχε λάβει από τον Πρωθυπουργό Κάνινγκ πριν αυτός πεθάνει. Ο τότε Πρωθυπουργός Ουέλιγκτον είχε αποκαλέσει τη Ναυμαχία "ανάρμοστο γεγονός" και μετ’ού πολύ αντικατέστησε τον Κόδριγκτον από Αρχηγό του στόλου. Οι Ευρωπαίοι μετά το Ναυαρίνο δρομολόγησαν και τις πολιτικές τους επιρροές στην Ελλάδα, η Ρωσία με τον Κολοκοτρώνη, η Γαλλία με τον Κωλέττη, η Αγγλία με τον Μαυροκορδάτο, τους Υδραίους και τον Μιαούλη.

Ο Καποδίστριας Προσδιορίζει τα Όρια της Ελλάδος.

Με την υπογραφή της Συνθήκης του Λονδίνου (6-Ιουλ.-1827) ο Καποδίστριας ως σπουδαίος διπλωμάτης δέχεται την αυτονομία της Ελλάδος και δεν θέτει θέμα ορίων. Τρεις μήνες αργότερα 3 Οκτωβρίου 1827 διαμαρτύρεται στον Λόρδο Όρτον Υφυπουργό Αποικιών και θέτει ως όρια της Ελλάδος Αμβρακικό-Πηνειό και τα νησιά της Μικρασίας. Για την Κωνσταντινούπολη δεν μιλούσε ο Καποδίστριας και γιατί δεν τη θεωρούσε Ελληνική κληρονομιά και γιατί εκεί όλες οι Μεγάλες Δυνάμεις είχαν καρφωμένο το βλέμμα τους. Για τον Καποδίστρια το Ελληνικό Έθνος ήταν όλοι οι Έλληνες που συνδέονται με την Ορθοδοξία και τη γλώσσα και μετά την Άλωση της Πόλης διασκορπίστηκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και συνέχισε να παλεύει για αναγνώριση, ηθική συμπαράσταση, δωρεές και δάνεια. Από την Πετρούπολη πήγε στην Γενεύη (Δημαρχείου 10) μίλησε με τον φίλο του Ευνάρδο πήρε την μικρή του ομάδα (πολεοδόμο Στ.Βούλγαρη, Χρηματοδότη Ιωάννη Δομπόλη) και ξεκίνησε για την Ελλάδα. Στο Τορίνο έμαθαν για την ναυμαχία του Ναυαρίνου, στις 8 Δεκεμβρίου 1827 έφτασαν στην Αγκώνα χωρίς να τους περιμένει εκεί το Αγγλικό πλοίο. Την 1η Ιανουαρίου 1828 επιβιβάστηκαν στο Αγγλικό πλοίο Ουρσπάιτ με κατεύθυνση τη Μάλτα με τη σκέψη του Κόρδιγκτον να έχει χρόνο να τον γνωρίσει. 8/20 Ιανουαρίου 1828 ο Καποδίστριας φτάνει στο Ναύπλιο λόγω θαλασσοταραχής με το Ουρσπάιτ όπου τον υποδέχονται το Ρωσικό Έλλη και το Γαλλικό Ήρα ,ενώ στην Αίγινα είναι η Κυβέρνηση που περίμενε για την υποδοχή του. Στην Αίγινα τον Καποδίστρια περίμεναν η Επιτροπή, η Βουλή και οι Αρχηγοί, η χώρα σε άθλια κατάσταση. Οι Γενικοί Γραμματείς του παρουσίασαν μια διαλυμένη κατάσταση, οι κλέφτες και οι πειρατές αλώνιζαν. Στις 26 Ιανουαρίου 1828 ο Καποδίστριας μιλάει στη Βουλή και δεν ορκίζεται στο Σύνταγμα γιατί αυτό είναι εν πολλοίς αντίθετο στη Συνθήκη του Λονδίνου. Το χάος κυριαρχεί παντού με όλα τα θέματα επείγοντα.

Γεννηθήτω Ελλάς.

Ο Καποδίστριας χώρισε αμέσως την Ελλάδα σε εννέα περιοχές (Πελοπόννησο και νησιά) και όρισε έκτακτο Επίτροπο σε κάθε μία. Γενικό Γραμματέα ,σαν Πρωθυπουργό, όρισε τον Σπυρίδωνα Τρικούπη. Διόρισε έντεκα Γραμματείς και όρισε Συμβούλους για τα θέματα πολέμου τους Κολοκοτρώνη, Μπότσαρη και Φωτομάρα και όρισε Αρχηγούς Στρατού και Στόλου. Για τις πειρατείες και ληστείες συμμάζεψε τους παρανομούντες πολεμιστές και όρισε στη θάλασσα τον Μιαούλη στις Βόρειες Σποράδες και τον Μαυροκορδάτο στην Γαμβούσα. Για την αποφυγή του λοιμού έφερε τρόφιμα μέχρι και από την Αφρική, όπως πατάτες για την ανάπτυξη της Γεωργίας και ίδρυσε το Γεωργικό Σχολείο στην Τύρινθα. Ο Καποδίστριας δούλευε ακούραστα, διαχειριζόταν και διοικούσε το κράτος με δώδεκα υπαλλήλους, δεν πήρε ποτέ αποδοχές, ήταν ανυποχώρητος στους Πολέμαρχους και στους Προύχοντες, πράγμα που πλήρωσε με τη ζωή του.

Διεθνή Γεγονότα 1828-1829.

Ο Σουλτάνος θεώρησε ότι η Ναυμαχία του Ναυαρίνου ήταν Ρωσικό δάχτυλος που ήθελε την δημιουργία Ελληνικού Κράτους και έτσι τον Απρίλιο του 1828 η Ρωσία περνάει τον Προύθο και αρχίζει ο Ρωσοτουρκικός Πόλεμος, Απρίλιο 1828 με Σεπτέμβριο 1829.

Ο Καποδίστριας ζητάει από τον Κόδριγκτον να παρέμβει στον Μεχμέτ Αλή για να φύγει ο Ιμπραήμ από την Πελοπόννησο και μετά από τριάμιση χρόνια ο Ιμπραήμ εγκαταλείπει την Πελοπόννησο.

Ο Καποδίστριας Ανακτά τη Στερεά Ελλάδα.

Ο Καποδίστριας θεώρησε ευκαιρία τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο για να προωθήσει τα σύνορα της Ελλάδας στη γραμμή Άρτα-Μαλιακός. Την Άνοιξη του 1829 με χρήματα που πήρε από Ρώσους και Γάλλους έκανε υπό τον Κόχραν τρεις ενέργειες στη Δυτική Στερεά με τον αδελφό του Αυγουστίνο Καποδίστρια, στην Κεντρική Στερεά με τον Κίτσο Τσαβέλα και στην Ανατολική Στερεά με τον Δημήτριο Υψηλάντη που νικώντας στο Πέτα αντισταθμίζει το Δραγατσάνι και μετά εννέα έτη λευτερώνεται και η Στερεά πλην Αττικής και Βοιωτίας.

Διπλωματικός Αγώνας του Καποδίστρια-Πρωτόκολλα.

Μετά την πρώτη φάση του Ρωσοτουρκικού πολέμου οι Κάνινγκ, Γκυγεμιώ και Ριμπωπιέρ βρίσκονται στον Πόρο ως Πρέσβεις των Μεγάλων Δυνάμεων (Σεπ.1828) για να λύσουν το Ελληνικό σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου της 6ης Ιουλίου 1827. Η πρόταση του Καποδίστρια για τα όρια της Ελλάδος είναι Βόρεια Στερεάς, Εύβοια, Κυκλάδες, Σποράδες, Κρήτη, Σάμο, Ρόδο, Κύπρο με κατ αρχήν συμφωνία των Πρέσβεων. Στο Λονδίνο μετά από πρόσκληση των Άγγλων που δεν ήθελαν τη λύση που πρότεινε ο Καποδίστριας οι Μεγάλες Δυνάμεις υπέγραψαν δύο Πρωτόκολλα το ένα 4/16 Νοεμβρίου 1828 που περιόριζε την Ελλάδα στην Πελοπόννησο και το άλλο 10/12 Μαρτίου 1829 που ήθελε την Ελλάδα φόρου υποτελής στο Σουλτάνο. Ο Καποδίστριας απέρριψε και τα δύο. Η νίκη των Ρώσων στη Πέτρα, η κατάληψη της Ανδριανουπόλεως και η υπογραφή της Ρωσοτουρκικής Συνθήκης άλλαξε διαρρήδην το πνεύμα των Άγγλων και του Μέτερνιχ και την 3η Φεβουαρίου 1830 το 3ο Πρωτόκολλο του Λονδίνου ορίζει την Ελλάδα "Ανεξάρτητο Κράτος" με κληρονομική Μοναρχία και με κληρονομικό Βασιλιά τον Λεοπόλδο της Αγγλίας που γίνεται δεκτό από τον Σουλτάνο και στις 27 Μαρτίου 1830 κοινοποιείται στην Ελλάδα.

Για να Ξαναγεννηθεί ο Φοίνικας.

Ο Καποδίστριας με όραμα τον Φοίνικα για τη νέα Ελλάδα, προφανώς και δεν είδε καλά τα όρια του Πρωτοκόλλου του 1830. Απάντησε λοιπόν διπλωματικά μετά από έγκριση της Γερουσίας για την αποδοχή του και με επιστολή του στο Λεοπόλδο του συνέστησε την ανάγκη διεκδίκησης Κρήτης, Χίου, Σάμου, Ψαρών, Σουλίου, Ακαρνανίας. Ο Λεοπόλδος θερμός φίλος της Ελλάδος και του Καποδίστρια παραιτείται την 21η Μαΐου 1830 όταν οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν κάνουν δεκτά τα αιτήματά του για τα σύνορα. Τον Ιούλιο του 1830 γίνεται η Ιουλιανή Επανάσταση στη Γαλλία και ο Κάρολος Ι αντικαθιστά τον Λουδοβίκο Φίλιππο στη Γαλλία και στην Αγγλία Πρωθυπουργός γίνεται ο Γκρέυ στη θέση του Ουέλιγκτον, φίλος της φίλης του Καποδίστρια Δωροθέας Λήβεν. Η Κρήτη εκτός ορίων της Ελλάδος στη Διοίκηση του Αιγυπτίου Μωχάμετ Άλη είναι ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα για τον Καποδίστρια και τον Δεκέμβριο του 1830, 6.000 Κρητικοί πρόσφυγες έρχονται στην Ελλάδα. Δύσκολη η εσωτερική κατάσταση στην Ελλάδα για τον Καποδίστρια είναι σε κόντρα με τους Γαιοκτήμονες και τις Περιφερειακές Διοικήσεις. Η προσπάθεια του Καποδίστρια για Κτηματολόγιο σαμποτάρεται και παράλληλα τον συκοφάντησαν ως τυραννίσκο και έτσι αρχίζει να οπλίζει το όπλο στο χέρι του δολοφόνου του.

Αδιέξοδο.

Στο εξωτερικό οι Έλληνες προσφέρουν στο εσωτερικό, έχουν μόνο ιδιοτέλεια. Οι Αγωνιστές και οι Προύχοντες είναι απέναντι. Ο Μαυροκορδάτος με τον Κουντουριώτη και τον Μιαούλη στο πλευρό των Άγγλων αντιπολιτεύονται. Στη Μάνη οι Μαυρομιχαλαίοι κάνουν Κυβέρνηση με έδρα την Αερόπολη, ο Πετρόμπεης από το Ναύπλιο συνενώνεται και όλα λύνονται με την επέμβαση του Κολοκοτρώνη. Κέντρα Αντιπολίτευσης, Μάνη Μαυρομιχαλαίοι και Ύδρα Κουντουριώτηδες και έδρα του Μαυροκορδάτου. Ο Μαυροκορδάτος με τη στήριξη των Άγγλων ήταν ο πρώτος ενδιαφερόμενος για αντικατάσταση του Καποδίστρια αν τύχαινε κάτι. Με κέντρο την Ύδρα ένα τεράστιο αντικαποδιστριακό κίνημα άρχισε να ξεκινά στην Ύδρα και σε άλλα νησιά με τη συμμετοχή και των Αντιπρέσβεων των Μεγάλων Δυνάμεων και με αφορμή την Ιουλιανή Γαλλική Επανάσταση. Ο Καποδίστριας στέλνει επιστολή στον Πάλμερσον Υπουργό Εξωτερικών της Αγγλίας και του επισημαίνει τη δύσκολη κατάσταση και τον κακό ρόλο των Πρεσβειών των Μεγάλων Δυνάμεων που τοποθετούνται ευθέως απέναντί του. Ο Μιαούλης φεύγει από την Ύδρα και καταλαμβάνει τον Πόρο, τίθεται απέναντι στο Ρωσικό στόλο, ανατινάσσει δύο Ελληνικά πλοία και επιστρέφει στην Ύδρα, ενέργεια ανάξια της προσφοράς του στην Επανάσταση. Ο Καποδίστριας βρίσκεται σε πλήρη διάσταση με τους Πολέμαρχους του ‘21 που θεωρούν ότι η Ελλάδα που απελευθέρωσαν τους ανήκει και ο Καποδίστριας τους πρόδωσε ελθών ως άλλος Δήμιος.

Ο Καποδίστριας ως Κυβερνήτης Τρισήμιση Χρόνια.

Μια μοναχική λιτή προσωπικότητα 24ώρης σκληρής προσφοράς, αυστηρής διοίκησης, που ήθελε την Ελλάδα του 12ου-13ου αιώνα που ήταν, να τη διοικήσει με τα δεδομένα της Ευρώπης του 19ου αιώνα. Πρόσφερε πολλά με κυριότερο τα σύνορα Αμβρακικού-Μαλιακού και δημιούργησε έχθρες και αντιπαλότητες.

Οι Αντικαποδιστριακοί.

-Οι ενεργοί αυτουργοί και οι Αρχηγοί της Ελληνικής Επανάστασης.

-Οι Προύχοντες και οι Οπλαρχηγοί.

-Οι Άνθρωποι του Πνεύματος.

-Οι πολιτικά φιλόδοξοι.

-Οι ξένες δυνάμεις (Αγγλία-Γαλλία).

-Οι πληροφοριοδότες που πούλαγαν τα Εθνικά Απόρρητα, μέσα τους η Βία ,η Συκοφαντία και η Δολιοφθορά.

Έπεσε το Τέρας της Τυραννίας.

Ο Γεώργιος και ο Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης ο πρώτος με μαχαίρι και ο δεύτερος με πιστόλι σκότωσαν τον Καποδίστρια στην Πύλη της Εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο στις 23 Σεπτεμβρίου 1831.Ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης βύθισε το μαχαίρι του στην κοιλιά του Καποδίστρια, ενώ ο Κωνσταντίνος τον άρπαξε με το αριστερό του χέρι από τον σβέρκο και τον πυροβόλησε στο κεφάλι. Το Σύνταγμα της Τροιζήνας δεν εφάρμοσε ο Καποδίστριας αλλά και ο αντικαταστάτης του Βαυαρός Όθων που διοικούσε σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1843, εκδιώχτηκε. Η μορφή του Κολοκοτρώνη είναι αυτή που αναδεικνύει περισσότερο η Επανάσταση του ‘21.

 

Δημήτριος Στεργίου Καψάλης  

Ημερολόγιο Εκδηλώσεων

Απρίλιος 2021
ΚΥ ΔΕ ΤΡ ΤΕ ΠΕ ΠΑ ΣΑ
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1

Επισκέψεις Ιστοχώρου

σήμερα επισκέφθηκανσήμερα επισκέφθηκαν138
από Ιούνιο 2010 επισκέφθηκαναπό Ιούνιο 2010 επισκέφθηκαν1284478

Χάρτης Ιστοχώρου

sitemap www.stergiou-kapsalis.gr Sitemap για πλοήγηση